Postępowanie toczy się tam, gdzie siedzi organ
Wojewoda orzeka w Polsce, archiwa są w Polsce, urzędy stanu cywilnego też. Jesteśmy na miejscu, więc korespondencja z organem nie przechodzi najpierw przez pośrednika.
Dział Obywatelstwa
Obywatelstwa się nie nadaje. Potwierdza się, że już je masz.
Zgodnie z prawem polskim obywatelstwo przechodzi z rodzica na dziecko z chwilą urodzenia, w każdym kraju. Postępowanie w Polsce nie tworzy nowego stanu prawnego - organ sprawdza, czy ten stan już istnieje.
Polonia Iuris jest kancelarią w Polsce. Prowadzimy sprawę przed polskimi organami od początku do końca, więc nikt nie musi przylatywać, żeby złożyć pisma albo odebrać dokumenty.
Pięć pytań, około dwóch minut. Bezpłatnie i bez zobowiązań.
Pięć pytań
Od czego zaczyna organ
To te same pięć rzeczy, o które prawnik pyta na początku każdej sprawy o obywatelstwo. Odpowiedzi niczego nie przesądzają - pokazują, czy linia rodzinna nadaje się do zbadania i jakie dokumenty rozstrzygnęłyby sprawę.
Wynik
To nie jest opinia prawna i niczego nie przesądza. Odzwierciedla odpowiedzi udzielone powyżej, żeby pierwsza rozmowa zaczęła się od właściwego miejsca.
Nic w tych odpowiedziach nie wskazuje na oczywiste przerwanie łańcucha, a rodzina ma dokumenty, od których można zacząć. Następny krok to analiza: prześledzenie linii pokolenie po pokoleniu wobec przepisów obowiązujących w każdej z dat i pisemna odpowiedź, czy sprawę warto składać.
To najczęstsza sytuacja i wcale nie zła. Przedwojenne akty bywają rozproszone między archiwum państwowe, archiwum diecezjalne i urząd stanu cywilnego, a odnajdywanie dokumentów, o których rodzina nie wiedziała, to duża część tej pracy. Zaczynamy od ustalenia, co istnieje i gdzie.
Naturalizacja przed urodzeniem dziecka, służba w obcym wojsku albo urząd publiczny za granicą mogły zakończyć obywatelstwo polskie pod przepisami obowiązującymi w danym czasie - albo nie dotknąć go wcale, zależnie od roku. O takich sprawach decydują daty i dokumenty, nie reguła ogólna. Powiemy wprost, czy warto ją prowadzić, zanim zacznie się jakakolwiek płatna praca nad postępowaniem.
Procedura
Cztery kroki, żaden z nich w Polsce
Sprawa o potwierdzenie obywatelstwa to postępowanie dokumentowe przed organem administracji. Nie ma egzaminu, nie ma wymogu zamieszkiwania w Polsce i nie ma rozprawy, na którą trzeba się stawić.
Wojewoda
Przedstawiciel rządu w województwie, w realiach amerykańskich najbliższy organowi szczebla stanowego. To wojewoda wydaje decyzję o obywatelstwie - nie sąd i nie konsulat.
-
01
Opisujesz linię i przesyłasz to, co masz
Nazwiska, daty, miejscowości i zdjęcia dokumentów, które rodzina zachowała: stare paszporty, świadectwa, listy. Luki na tym etapie są normalne i spodziewane.
-
02
Sprawdzamy łańcuch wobec ustaw
Każde pokolenie badamy wobec przepisów obowiązujących w odpowiedniej dacie. Tu rozstrzyga się, czy sprawę warto składać, czy nie, i mówimy to na piśmie, zanim zacznie się płatna praca nad postępowaniem.
-
03
Odnajdujemy brakujące akty i składamy wniosek
Przedwojenne akty bywają w archiwum państwowym, diecezjalnym albo w urzędzie stanu cywilnego. Odnajdywanie dokumentów, o których rodzina nie wiedziała, to duża część tej pracy. Wniosek trafia potem do wojewody albo za pośrednictwem konsula właściwego dla miejsca zamieszkania.
-
04
Decyzja i to, co otwiera
Decyzja potwierdzająca obywatelstwo stwierdza, że posiadałeś je przez cały czas. Otwiera drogę do polskiego aktu urodzenia, numeru PESEL, dowodu osobistego i paszportu państwa Unii Europejskiej. Tylko ostatni krok, odbiór paszportu, wymaga osobistego stawiennictwa.
Typowa sytuacja
Klient z New Jersey miał wyłącznie amerykański akt urodzenia dziadka, który urodził się już w Stanach. Łańcuch wyglądał na przerwany. Archiwum odnalazło jednak akt małżeństwa pradziadków z Polski i wpis meldunkowy sprzed emigracji. Te dwa dokumenty wystarczyły, żeby wykazać obywatelstwo pradziadka, a stamtąd łańcuch prowadził już do klienta.
Kto prowadzi sprawę
Kancelaria w Polsce, nie pośrednik
Usłyszysz też trudną odpowiedź
Część linii jest przerwana, a części spraw nie warto składać. Mówimy to na piśmie, zanim postępowanie się zacznie, a nie po pierwszej fakturze.
Praca zdalna z założenia
Większość naszych klientów mieszka w USA i nigdy nie była w Polsce. Wszystko poza odbiorem paszportu na końcu prowadzi upoważniony pełnomocnik.
Dwa numery, dwie strefy czasowe
Numer polski i amerykański, oba na WhatsAppie. Nie musisz wyliczać, czy ktoś po drugiej stronie już nie śpi, zanim zadasz pytanie.
Pytania
O co pytają przed rozpoczęciem
Obywatelstwo się nadaje czy potwierdza?
Potwierdza. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim dziecko, którego przynajmniej jedno z rodziców jest obywatelem polskim, nabywa obywatelstwo z chwilą urodzenia, w każdym kraju. Postępowanie przed wojewodą nie tworzy nowego stanu prawnego - organ bada dokumenty i ustala, czy ten stan już istnieje. Dlatego procedura nazywa się potwierdzeniem.
Czy to wpływa na obywatelstwo amerykańskie?
Prawo polskie nie wymaga zrzeczenia się innego obywatelstwa. Art. 3 ust. 1 ustawy stanowi, że obywatel polski posiadający równocześnie obywatelstwo innego państwa ma takie same prawa i obowiązki wobec Rzeczypospolitej jak osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie. Skutki po stronie amerykańskiej reguluje prawo Stanów Zjednoczonych, nie polskie, i warto je sprawdzić osobno.
Czy jest granica, ile pokoleń wstecz to sięga?
Prawo polskie nie ogranicza liczby pokoleń. Liczy się nieprzerwany łańcuch: każde pokolenie posiadało obywatelstwo i przekazało je dalej. Pradziadek może być punktem wyjścia, o ile łańcuch prowadzący do Ciebie jest udokumentowany i nie został przerwany przez przepisy obowiązujące w danym czasie.
Co przerywa łańcuch?
Kolejne ustawy przewidywały sytuacje, w których obywatelstwo tracono - historycznie nabycie obcego obywatelstwa, służbę w obcym wojsku albo przyjęcie urzędu publicznego za granicą, a w pewnych okresach obowiązywały też przepisy wiążące sytuację dziecka z sytuacją ojca. O sprawie decyduje nie tylko to, co się wydarzyło, ale kiedy. Naturalizacja pradziadka mogła przerwać łańcuch albo nie dotknąć go wcale, zależnie od roku i od ustawy obowiązującej w tamtym momencie.
Ile to trwa?
Organ działa w terminach ustawowych, ale uczciwa odpowiedź brzmi: poszukiwania trwają dłużej niż samo złożenie wniosku. Jeśli akty trzeba odnaleźć w archiwach, to one wyznaczają tempo. Szacunek podajemy, gdy wiadomo, które dokumenty istnieją, a których trzeba szukać.
Ta strona to ogólna informacja o tym, jak przebiega procedura w Polsce. Nie jest poradą prawną dla konkretnej sprawy - właściwe podejście zależy od dokumentów i okoliczności, więc warto omówić sytuację indywidualnie, zanim cokolwiek zdecydujesz.
Opowiedz nam o linii rodzinnej
Zeskanuj kod QR, żeby napisać do nas na WhatsAppie.