Potwierdzenie polskiego obywatelstwa

Wojewoda — przedstawiciel rządu w regionie Polski, odpowiednik urzędu stanowego. To on wydaje decyzję w sprawie obywatelstwa, nie sąd i nie konsulat.

Czy obywatelstwo się nadaje, czy potwierdza?

To rozróżnienie decyduje o całej sprawie. Ustawa o obywatelstwie polskim stanowi w art. 14 pkt 1, że małoletni nabywa obywatelstwo polskie przez urodzenie, gdy co najmniej jedno z rodziców jest obywatelem polskim. Obywatelstwo przechodzi więc z pokolenia na pokolenie automatycznie, w chwili urodzenia — niezależnie od tego, gdzie dziecko przyszło na świat.

Postępowanie przed wojewodą nie tworzy zatem nowego stanu prawnego. Urząd bada dokumenty i stwierdza, czy obywatelstwo już posiadasz. Dlatego procedura nazywa się potwierdzeniem, a nie nadaniem.

Czy stracę obywatelstwo amerykańskie?

Prawo polskie nie wymaga rezygnacji z innego obywatelstwa. Art. 3 ust. 1 ustawy stanowi, że obywatel polski posiadający równocześnie obywatelstwo innego państwa ma wobec Rzeczypospolitej Polskiej takie same prawa i obowiązki jak osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie.

Utrata polskiego obywatelstwa jest przy tym trudna, a nie łatwa. Zgodnie z art. 46 obywatel traci je dopiero wtedy, gdy sam się go zrzeknie — i to po uzyskaniu zgody Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Nie dzieje się to samo z siebie ani przez upływ czasu.

O skutkach po stronie amerykańskiej rozstrzyga prawo Stanów Zjednoczonych, nie polskie — tę kwestię warto sprawdzić osobno.

Do kogo składa się wniosek, mieszkając w USA?

Wniosek rozpatruje wojewoda właściwy według Twojego miejsca zamieszkania lub ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce. Jeżeli takiego miejsca nie da się ustalić — a tak jest w większości spraw osób urodzonych za granicą — sprawę prowadzi wojewoda mazowiecki.

Mieszkając za granicą, możesz złożyć wniosek za pośrednictwem polskiego konsula właściwego dla Twojego miejsca zamieszkania. Dokumenty składa się osobiście albo przesyła pocztą — osobiste stawiennictwo nie jest wymagane.

Jakie dokumenty są potrzebne?

Do wniosku dołącza się dokumenty istotne dla ustalenia posiadania obywatelstwa, w szczególności akty stanu cywilnego, oraz oryginał aktualnego dokumentu tożsamości.

akty urodzenia i małżeństwa — Twoje oraz przodka, przez którego wywodzisz obywatelstwo,
dokumenty potwierdzające polskie obywatelstwo przodka,
aktualny dokument tożsamości wnioskodawcy.

Wszystkie dokumenty w języku obcym muszą zostać przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego lub konsula. Dotyczy to również amerykańskich aktów stanu cywilnego.

Najważniejsze informacje

Obywatelstwo nabywa się przez urodzenie z rodzica będącego obywatelem polskim — urząd je potwierdza, a nie nadaje.
Podwójne obywatelstwo jest dopuszczalne; wobec Polski jesteś traktowany tak samo jak osoba mająca wyłącznie polskie obywatelstwo.
Wniosek rozpatruje wojewoda; przy braku miejsca zamieszkania w Polsce — wojewoda mazowiecki.
Mieszkając w USA, możesz złożyć wniosek przez konsula, osobiście lub pocztą.
Opłata skarbowa za decyzję: 277 zł. Opłata konsularna za złożenie wniosku w USA: 118 USD.
Wojewoda ma 6 miesięcy na wydanie decyzji.
Od decyzji przysługuje odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w terminie 14 dni.

Ile to kosztuje?

Opłata skarbowa za decyzję potwierdzającą posiadanie lub utratę obywatelstwa polskiego wynosi 277 zł. Składając wniosek za pośrednictwem polskiej placowki w Stanach Zjednoczonych, wnosi się dodatkowo opłatę konsularną 118 USD.

Poza tym trzeba liczyć się z kosztem tłumaczeń przysięgłych oraz uzyskania odpisów aktów stanu cywilnego. Ich wysokość zależy od liczby dokumentów i nie jest ustalona urzędowo.

Ile trwa postępowanie?

Wojewoda ma 6 miesięcy na wydanie decyzji. Jest to termin ustawowy liczony dla organu; czas potrzebny wcześniej na zebranie i przetłumaczenie dokumentów zależy od tego, co już posiadasz i czy potrzebne akta trzeba odnaleźć w archiwach.

Co, jeśli decyzja będzie odmowna?

Od decyzji wojewody przysługuje odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, składane za pośrednictwem wojewody, który wydał decyzję. Termin wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji i jest terminem zawitym — jego upływ zamyka drogę odwoławczą.

Co robimy w takiej sprawie

Ustalamy, czy w Twoim przypadku istnieje podstawa do potwierdzenia obywatelstwa, wskazujemy jakich dokumentów brakuje i gdzie mogą się znajdować, przygotowujemy wniosek oraz prowadzimy korespondencję z urzędem. Na podstawie pełnomocnictwa działamy w Polsce w Twoim imieniu, bez konieczności przyjazdu.

Ten artykuł jest ogólną informacją o polskim prawie, a nie poradą prawną dotyczącą Twojej sytuacji. Podstawa prawna: ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1989) oraz informacje urzędowe Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji i polskiej placowki w USA. Kwoty i terminy mogą ulec zmianie — sprawdź je przed złożeniem wniosku. Jeśli chcesz wiedzieć, jak przepisy odnoszą się do Twojej sprawy, opisz nam sytuację.